Pojęcia,  prawo cywilne,  prawo pracy,  Społeczeństwo,  Zawody medyczne

Dodatki covidowe – co dalej?

Zgłaszacie liczne problemy z wypłatą tzw. „dodatku covidowego” – związane zarówno z opóźnieniem w wypłatach, ich całkowitym brakiem, czy rozmaitymi interpretacjami w przedmiocie tego świadczenia. Zebrałam Wasze pytania w tym zakresie i spróbuję na te wątpliwości odpowiedzieć. Jednocześnie mam świadomość, że treść Polecenia, mającego być podstawą wypłaty, rodzi wiele kontrowersji i problemów w odczytaniu jego intencji, a co rusz pojawiają się nowe interpretacje w tym temacie…

Komu należy się dodatek covidowy?

Na podstawie Polecenia Ministra Zdrowia do Prezesa NFZ z dnia 01.11.2020 r. (LINK do treści polecenia) dodatek należy się:

1. Osobom wykonującym zawód medyczny, zatrudnionym w szpitalach II i III poziomu zabezpieczenia covidowego, wpisanym do wykazu prowadzonego przez dyrektorów oddziałów NFZ wspólnie z wojewodami, które uczestniczą w udzielaniu świadczeń zdrowotnych i mają bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem i z zakażeniem wirusem SARS-CoV-2

2. Osobom wykonującym zawód medyczny w SOR lub izbach przyjęć, zespołach ratownictwa medycznego, w tym lotniczych zespołach ratownictwa, które udzielają tam świadczeń zdrowotnych

3. Osobom wykonującym czynności diagnostyki laboratoryjnej w laboratoriach umieszczonych na wykazie Ministra Zdrowia, zlokalizowanych w szpitalach I, II i III poziomu zabezpieczenia covidowego, z którymi NFZ podpisał umowę na wykonywanie testów w kierunku SARS-CoV-2 .( Laboratoria te muszą być wpisane na listę opublikowaną na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia pod adresem: https://www.gov.pl/web/zdrowie/lista-laboratoriow-covid.)

Dodatek covidowy nie przysługuje jednak tym osobom jeżeli zostały skierowane do pracy na mocy decyzji Wojewody/Ministra Zdrowia.

Jaka jest wysokość dodatku i czy dotyczy tylko osób zatrudnionych na umowie o pracę?

Jego wysokość powinna być równa 100% wynagrodzenia danej osoby, oraz nie wyższa niż 15 000 zł (ograniczenie to dotyczy jednego podmiotu leczniczego, zatem można dostać np. 15.000 zł z jednego miejsca i 15.000 zł z drugiego miejsca zatrudnienia).

Mowa o całym wynagrodzeniu, a nie jedynie jego części np. tylko wynagrodzeniu zasadniczym (czyli bez dodatków).

W przypadku świadczenia pracy przez uprawnionego przez niepełny miesiąc, świadczenie dodatkowe za ten miesiąc podlegać powinno proporcjonalnemu obniżeniu.

Dodatek ten należy się wspomnianym w poprzednim pytaniu osobom wykonującym zawód medyczny, niezależnie od podstawy ich zatrudnienia.

Czy można interpretować, że dodatek ten przysługuje tylko w wysokości faktycznego kontaktu z pacjentami z Covid-19 ?

W Poleceniu jasno wskazano, że dodatek ustala się na podstawie wysokości miesięcznego wynagrodzenia danej osoby na dzień udostępniania informacji przez podmiot leczniczy. Jeżeli ktoś nie świadczył pracy przez cały miesiąc (bo na przykład był na urlopie), to tylko wtedy wynagrodzenie podlega proporcjonalnemu obniżeniu.

W żadnym miejscu Polecenia nie wskazano, aby raportować ilość godzin/minut spędzonych przez personel medyczny w strojach ochronnych, czy pracując przy pacjentach z koronawirusem, celem ustalenia wysokości ich wynagrodzenia. Takie interpretacje oraz ewidencje prowadzone przez pracodawców są jedynie wyinterpretowanym przez nich kryterium, niemającym oparcia w treści Polecenia. To ostatecznie NFZ wypłaca środki i decyduje o tym, komu się należą.

Podmioty lecznicze jednak próbują się zabezpieczyć, albowiem zaznaczono, że kontakt personelu medycznego z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem COVID nie może być „incydentalny”, stąd pojawiają się próby interpretacji polecenia opisane powyżej.

„Oznacza to na przykład, że sporadyczne wejście do tzw. strefy brudnej, nie jest podstawą do otrzymania dodatkowego wynagrodzenia. To do dyrektorów placówek medycznych będzie ostatecznie należała właściwa ocena, w oparciu o kryteria z polecenia, którzy pracownicy kwalifikują się do otrzymania dodatkowego świadczenia pieniężnego” – zastrzega NFZ.

Rozważania na temat incydentalności tego kontaktu dotyczą jednak tylko medyków pracujących poza PRM i izbami przyjęć, ponieważ – patrz następne pytanie.

Czy dodatek należy się medykom pracującym na szpitalnych izbach przyjęć/sorach bez dodatkowych wymogów?

Osoby te, jako uprawnione do otrzymania wspominanego dodatku, wymienione są w treści polecenia: „osoby wykonujące zawód medyczny w SOR lub izbach przyjęć, zespołach ratownictwa medycznego, w tym lotniczych zespołach ratownictwa”.

Warunkiem przyznania ww. prawa do dodatku covidowego, jest udzielanie w tych jednostkach świadczeń zdrowotnych. Świadczenie zdrowotne to działanie służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działanie medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich udzielania (art. 5 pkt 40 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych).

Dla osób wykonujących zawód medyczny w PRM (ZRM,LPR, SOR) lub w izbie przyjęć nie przewidziano przesłanki, aby osoby te podczas udzielania świadczeń zdrowotnych miały bezpośredni kontakt z pacjentami z podejrzeniem lub z zakażeniem wirusem SARS-CoV-2. Z powyższego wynika, że personel medyczny udzielający świadczeń zdrowotnych w jednostkach PRM lub w izbie przyjęć, ma prawo do dodatku covidowego, bez żadnych dodatkowych kryteriów.

Brak dodatkowych wymogów w tym zakresie należy ocenić jako logiczny, albowiem praca w jednostkach PRM lub na izbie przyjęć ciągle generuje kontakt z pacjentami z podejrzeniem lub z zakażeniem wirusem SARS-CoV-2, co każdy znający specyfikę pracy w tych miejscach doskonale wie.

Nie ma także wymogu, aby SOR czy izba przyjęć mieściły się w szpitalu covidowym, lub w szpitalu posiadającym oddział covidowy.

Ponadto NFZ w piśmie z dnia 28 grudnia 2020 r. na pytanie: „w jaki sposób należy ustalić wartość dodatkowego świadczenia pieniężnego dla lekarza „schodzącego z oddziału” (niecovidowego) na dyżur w SOR (np. 2-3 dyżury w miesiącu)? Czy dodatkowe świadczenie pieniężne należy naliczyć od wysokości pełnego wynagrodzenia lekarza, czy tylko w oparciu o wynagrodzenie za dyżury pełnione na SOR?”,

odpowiada: : „W przypadku pełnienia przez osobę wykonującą zawód medyczny dyżuru na oddziale SOR (np. 2- 3 dyżury w miesiącu) – w podmiocie leczniczym, w którym dana osoba jest zatrudniona na stałe – dodatkowe świadczenie pieniężne powinno być naliczane od całego wynagrodzenia tej osoby”.

Kontrowersje natomiast budzi zagadnienie, czy lekarz „schodzący” na izbę przyjęć/SOR jedynie w celu konsultacji pacjenta, udziela tamże świadczenia zdrowotnego i tym samym pojawia się pytanie, czy taki lekarz może być uprawniony w tej sytuacji do dodatku covidowego. Na ten moment są rozbieżne stanowiska w tej sprawie.

Gdzie można sprawdzić stopień zabezpieczenia covidowego szpitala?

W Biuletynie Informacji Publicznej NFZ dla danego województwa.

Tu na przykład dla województwa łódzkiego:

https://www.nfz.gov.pl/biuletyn-informacji-publicznej-lodzkiego-ow-nfz/wykaz-podmiotow-udzielajacych-swiadczen-opieki-zdrowotnej-w-zwiazku-z-przeciwdzialaniem-covid-19-/

Co zrobić gdy podmiot nie wypłaca dodatku covidowego?

W pierwszej kolejności trzeba wezwać podmiot leczniczy do umieszczenia na liście osób wykonujących zawód medyczny uczestniczących w udzielaniu świadczeń zdrowotnych w bezpośrednim kontakcie z pacjentami z podejrzeniem lub zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 wraz z wezwaniem do zapłaty dodatku covidowego, zgodnie z treścią Polecenia. O sprawie warto także poinformować NFZ oraz MZ.

Jeśli to nie przyniesie oczekiwanego skutku, warto rozważyć skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego, jeżeli zostały spełnione przesłanki uzyskania dodatku covidowego.

About Sylwia Podgórska-Mackiewicz

Piszę prawie od zawsze. Przy okazji skończyłam studia prawnicze, jestem aplikantem radcowskim, mamą dwóch chłopaków oraz żoną ratownika medycznego. Po zmieszaniu zamiłowania do prawa, "lekkiego pióra" i słabości do medycyny powstał mój blog - prawomedyka, czyli o prawie dla personelu medycznego i nie tylko!